Het probleem van sommige IMAX-zalen is dat ze eigenlijk een beetje valsspelen. Ze zijn ingericht om een zo groot mogelijk scherm te huisvesten en de stoelen zijn zo gepositioneerd dat je er dicht op zit, zodat veel van het scherm je gezichtsveld vult. Maar het scherm in Rotterdam, met een formaat van 18 bij 9 meter, heeft een beeldverhouding (2:1) die niet overeenkomt met die waarin een IMAX-camera filmt (1.43:1), dus een deel van het frame is simpelweg niet zichtbaar.

Deze niet-helemaal-juiste-IMAX wordt vaak LieMAX genoemd, want dat klinkt leuk en het is een harde klacht: er staat een groot, blauw IMAX-logo op de muur, maar het is geen echte IMAX. Het is een leugen. Vindt men.

En dat merkte ik dus, omdat ik een jaar geleden in het Chinese Theatre in Los Angeles, ook een IMAX-zaal, maar dan een grote, de trailer voor The Odyssey zag, en dat maakte een indruk die ik in Rotterdam miste. En nu wil ik eigenlijk de film op een goede manier gaan zien.

Ik heb er even een klein rondje schermformaten tegenaan gegooid: de meeste andere IMAX-schermen in Nederland zijn beter (groter, vooral) dan die in Rotterdam. Zo is het scherm in Pathé Arnhem 21x12 meter, dat een stuk groter is, maar helaas nog steeds gecropt. Voor een echte IMAX-ervaring moet je eigenlijk naar Londen, waar de BFI IMAX in Waterloo een échte grote IMAX is. Ik heb daar een aantal films gezien en dat is altijd een geweldige ervaring. Maar ja, je neemt niet effe vier uur de trein om een film te gaan zien…

Met Apple Pay Express hoef je alleen maar je iPhone of Apple Watch bij de incheckpaal of het poortje te houden, zonder dat je je toestel hoeft te ontgrendelen of uit de sluimerstand hoeft te halen. Er is daardoor geen enkele actie meer nodig om in- en uit te checken, behalve het scannen van je toestel via NFC.

Ik gebruik dit al jaren in Londen, waar mijn inmiddels 23 jaar oude Oyster Card zo langzamerhand in onbruik is geraakt door het feit dat ik gewoon mijn horloge tegen het poortje kan houden. Echt een hele fijne optie: je hoeft geen portemonnee bij de hand te hebben of in de aanslag te houden, wat vooral handig is als je met bagage reist. In Nederland kun je natuurlijk al langer met je pinpas of telefoon inchecken, maar je moet er altijd 'een betaling mee doen', wat nou net het gemaksvoordeel weer wegneemt. Straks dus niet meer. Fijn!

Sander Schimmelpenninck:

Iedereen die enthousiast doet over AI heeft daar financieel baat bij. Of het nu werkgevers zijn die de helft van hun personeel eruit willen gooien, of techoptimisten die een praatje of cursus te verkopen hebben; follow the money nou toch eens, stelletje slaapkoppen!

Herkenbaar: AI is vooral een financieel winstplaatje. Ik merk het op mijn werk, waar het ofwel wordt gezien als de hoop voor de versnelling van een (te) langlopend project, of een toekomstige methode om minder ontwikkelaars in dienst te hoeven houden. Ergens beangstigend, niet alleen om het financiële werkgelegenheidsaspect, maar ook om hoe de inzet van AI de lol uit het ontwikkelen van software dreigt weg te nemen.

In dat licht is deze post van Bradley Hodges op LinkedIn ook wel relevant, die ik zal citeren omdat je 'm alleen kunt lezen als je inlogt:

So let me get this straight: developers spent THREE DECADES building the internet's knowledge base for FREE—tutorials, Stack Overflow answers, open-source libraries, documentation, GitHub repos—basically doing unpaid labor out of the goodness of their nerdy hearts. Then AI companies swooped in like digital vultures, scraped ALL of that beautiful free knowledge, trained their models on it, and now they're selling it back to us for $20/month subscriptions.

And the AUDACITY doesn't stop there! Now these same "AI" tools are supposedly making developers "replaceable" even though they literally wouldn't exist without developers creating the training data in the first place. It's like if you wrote a cookbook, someone photocopied it, opened a restaurant using your recipes, became a billionaire, and then told you that chefs are obsolete. The irony is so thick you could deploy it to production.

Het is een morele kwestie, en ik weet nog niet zo goed wat ik ervan moet vinden. Op de korte termijn is het superhandig dat je zo snel zaken voor elkaar krijgt, maar gaat dit op de lange termijn zorgen voor een stilstand in die typische open source-innovatie waar mijn vakgebied al drie decennia van profiteert? Dit zal me nog wel een tijdje blijven bezighouden, vrees ik.

Nieuw te streamen in juli: X-Men en Batman komen terug in nieuwe seizoenen (X-Men '97 op Disney+ en Batman: Caped Crusader op HBO Max), Apple TV zet hun sci-fi-streak voort met een nieuw seizoen van Silo en Trying blijkt nog niet te zijn afgelopen. Ik ben afgelopen week ook begonnen aan Tip Toe, waarin schrijver Russell T Davies zich weer van zijn maatschappijkritische kant laat zien. Erg sterk, tot nu toe.

Ook gekeken: Lee Cronin's The Mummy. Had 'm gemist in de bios, maar nu alsnog op streaming meegepakt. Interessant idee om een dochter van een gezin een mummificatie-slachtoffer te laten zijn, maar de wijze waarop het is uitgewerkt maakt dit weinig meer dan een minder interessante variatie op The Exorcist. Er zat geen origineel idee in.

Er is weer een Minions-film uit! Worden we ze al zat? Absoluut niet, en dat moment gaat misschien wel nooit komen. Minions & Monsters neemt de gele gastjes mee naar Hollywood in een film die vol zit met filmverwijzingen voor filmnerds en grappen voor iedereen.

Films worden niet gelijkmatig verdeeld over een jaar. Je hebt natuurlijk de zomer en de kerstperiode voor publiekstrekkers, en er is een 'award season' dat vooraf gaat aan het kerstseizoen, dus er kan aan het einde van het jaar ineens nog een heleboel goeds langskomen als je denkt dat je je top 10 al zo'n beetje klaar hebt.

Dit jaar denk ik dat ik er al vijf heb die ook wel in de top 10 zouden passen. Vijf films waarvan ik hoop dat ze niet in de top 10 komen, want dat betekent dat andere films ze eruit geduwd hebben, en dan heb ik in ieder geval een leuk jaar gehad. Dit zijn ze, in willekeurige volgorde.

Backrooms

Een meubelverkoper vindt in de kelder van zijn winkel een portaal naar een wereld vol met 'achterkamers', een doolhof van saaie, onheilspellende, vreemde en dreigende ruimtes. Hij raakt er fysiek en geestelijk in verdwaald en het lijkt alsof er meer te zien is dan vreemd ingedeelde gangen en ruimtes. Hoewel de film is gebaseerd op een webserie, en er zelfs al een computerspel van is, is het een volledig origineel idee voor een bioscoopfilm en uitgevoerd op een manier die je nieuwsgierigheid prikkelt en je gevoel van ongemakkelijkheid vergroot. Vooral de eenvoud en hoe dat toch enorm boeit is hier sterk.

Project Hail Mary

Vorig jaar las ik het boek van Andy Weir, omdat deze film eraan kwam en ook getriggerd door het Hall H-panel op San Diego Comic-Con (dat heel leuk was als evenement op zich, maar ook echt enthousiasmeerde over film en boek). Het boek werd mijn favoriete boek van vorig jaar (het kwam oorspronkelijk uit in 2021) en dus keek ik vol verwachting uit naar deze verfilming van Phil Lord en Christopher Miller. Het boek is echte 'hard science'; veel passages begreep ik niet, maar snapte ik wel, zullen we maar zeggen. Maar zowel film als boek hebben de vriendschap tussen de hoofdpersonages als centrale lijn; een schoolleraar die de ruimte in gaat om de planeet te redden en een rotsachtig wezen van een andere planeet die dezelfde reden heeft om een ruimtereis te maken. Ze werken samen aan het vinden van een oplossing voor het gegeven dat de zon langzaam uitdooft. De film is prachtig; zowel visueel als qua wetenschaps- en vriendschapsthema's. De buitenaardse Rocky is iets meer comic relief in de film dan in het boek, maar het maakt de film ook veel toegankelijker dan het bij een strenge boekgetrouwe verfilming zou zijn geweest.

Disclosure Day

Ook een film met aliens, maar dan van Steven Spielberg, die al eens vaker met dit thema gespeeld heeft. Hij is er van overtuigd dat onze planeet al eens is bezocht door buitenaards leven, en in dit verhaal is die waarheid het centrale ding, de MacGuffin, waar alles om draait. Dat en de personages gespeeld door een geweldige Emily Blunt en Josh O'Connor. Spielberg maakt een argument voor empathie, waarvan er in onze wereld inderdaad te weinig is, en doet dat zonder belerend te zijn. Bevat ook hele goede actie: een scène met een auto-achtervolging en een trein zou zo in een Mission: Impossible kunnen passen.

Obsession

De goedkoopste film op deze lijst, kostte minder dan een miljoen om te maken, en is vooral succesvol omdat alles zou eenvoudig is en leunt op de kracht van met name de sterke cast. Een man wenst dat zijn collega en goede vriendin verliefd op hem wordt, en dat wordt ze vervolgens ook, maar dat blijkt toch niet helemaal uit te pakken zoals hij had gewild. Ze gedraagt zich steeds vreemder en gevaarlijker, en gaandeweg wordt duidelijk dat er zich nog iets gruwelijkers net buiten het zicht afspeelt. Inde Navarette als de 'vriendin' heeft hiermee echt een doorbraak gemaakt, en we gaan haar nog vaak zien.

28 Years Later: The Bone Temple

Deel twee van de 28 Years Later-trilogie, maar stiekem ook deel vier van de 28 Days Later-serie. Focust op personages die zijdelings werden geïntroduceerd in het vorige deel. Regisseur Nia DaCosta weet van de "Jimmy's" een echte afgrijselijke bende te maken en laat Ralph Fiennes de rol van zijn leven spelen als de arts die een eigen wereldje bouwt in een tempel gemaakt van menselijke skeletten. Vooral zijn scène met Iron Maidens The Number of the Beast is geweldig.

Deze vijf films waren overigens wel enigszins verspreid over de eerste zes maanden van het jaar: Bone Temple stond al in januari bovenaan mijn lijstje. In de rest van dit jaar kunnen we hopelijk nog wat verwachten van Christopher Nolans The Odyssey, die zou het toch zeker tot de top 5 moet kunnen schoppen (tenzij dit zijn eerste teleurstelling wordt, natuurlijk) en ik hoop stiekem dat Avengers: Doomsday de hype waarmaakt, al vrees ik dat Marvels hoogtijdagen voorbij zijn en het niet veel wordt.

Wouter Monden: "Dit is de koelste zomer van de rest van je leven."

De hitte had een onverwacht effect op mijn tripje naar Londen, op vrijdagavond: de Eurostar moest vanwege het oververhitte spoor langzamer rijden op het Nederlandse deel van de route. Nu is de Eurostar in mijn ervaring meestal vertraagd, maar dit is wel een heel bijzondere reden.

Toy Story is inmiddels een trilogy in five parts geworden, met in dit nieuwe deel een rol voor apparaten en sociale media. Leuk? Ja! Nodig? Nee, niet echt. Het was eigenlijk wel voldoende, vier delen, en het is toch wel aan Pixar om ons bij elk volgend deel weer helemaal te verbluffen. Dat doen ze hier niet, wat overigens niet betekent dat het een mislukking is. Zie ook mijn review op FOK!

Over films gesproken: na het fijne Superman van vorig jaar vervolgt DC dit jaar in de bioscoop met Supergirl. Geen remake van de (tegenvallende) film uit 1984, maar een bewerking van, zoals ik vorige week al schreef, de comic Woman of Tomorrow. Het bleek een goed bronverhaal voor de herintroductie van Kara Zor-El aan het bioscooppubliek, want deze Supergirl, die in tegenstelling tot Superman wél herinneringen heeft aan thuiswereld Krypton, draagt dat trauma met zich mee. De film is wat eenvoudiger van opzet dan de comic, maar het verhaal, zo schrijf ik ook op FOK!, blijkt een goede introductie te zijn van deze superheld in de DC-wereld die onder andere volgend jaar vervolgt met Man of Tomorrow.

Dia: "The industry is selling a life with nothing left in it for you to do." Deze browser geeft me dagelijks een overzicht van mogelijke actiepunten op basis van activiteit in een aantal van mijn werk-apps. Ik gebruik die functionaliteit nu een paar maanden en vind het eigenlijk best handig. Sowieso is Dia, een Chromium-based browser met ingebouwde AI (van de makers van Arc), een handige tool; een aparte chatbot is niet meer nodig en je kunt ook bij elke webpagina een chatvenster openen en zo de pagina 'bevragen'.

Ik had al gelezen dat Lily Allen performs West End Girl een bijzondere voorstelling was, waarbij Lily Allen haar nieuwste album opvoert als een soort theatershow, maar dit weekend mocht ik het zelf meemaken en ik ben onder de indruk.

Rotterdam heeft, ruim drie maanden na de verkiezingen, een coalitieakkoord en maar liefst tien wethouders van PRO, D66, VVD, CDA en Volt. Hopelijk lukt het de komende vier jaar om een eerlijker, betaalbaarder, groener en veiliger Rotterdam te maken.

Ze werd een meisje van de West End, een West End Girl, en zo heet dus ook haar vorig jaar verschenen album. Ze is ermee aan het touren in een show getiteld Lily Allen performs West End Girl , waarin Allen haar talenten met elkaar mengt: het album wordt integraal gespeeld, en elk liedje wordt opgevoerd als een klein toneelstukje, of wellicht als een soort live videoclip. Ze zingt en acteert en maakt gebruik van het decor dat op het podium staat; de cameraregistratie toont cinematografisch interessante beelden op het grote scherm en weet te tonen wanneer ze een traan laat lopen of andere emoties toont waarvan je weet dat ze zowel gespeeld zijn als, via haar liedjes, gebaseerd op haar eigen ervaringen.

Het was dus een bijzondere voorstelling, gisteravond in de O2 Arena in Londen, een soort muziektheater in een popzaal, met decor- en kostuumwisselingen, rekwisieten om het verhaal te ondersteunen en dat alles ten overstaan van haar fans, die weten wat ze heeft meegemaakt, waar het album over gaat en bij wie de liedjes, ondersteund door deze theatrale performance, extra hard aankomen. Het is alsof het album specifiek gemaakt was om op deze manier uit te voeren, zo perfect paste alles bij elkaar.

Gezien op Apple TV: Outcome cast Keanu Reeves als een Hollywoodster die, met de dreiging van een compromitterende video, alvast excuses gaat maken aan iedereen die hij mogelijk gekwetst heeft. Regisseur Jonah Hill, die ook een rol speelt als de over-de-top crisisadvocaat van Reeves's personage, lijkt het neppe glimmende buitenlaagje van Hollywood op de hak te willen nemen, van neplachende 'beste vrienden' tot een overmatig zonrijk kleurenpalet, maar maakt minder sterke punten dan hier nodig zou zijn geweest.

Ik ontdekte BeerWeer, een advertentie- en trackingvrije website van Mick Beer die een gemiddelde van verschillende weerbronnen gebruikt om je te vertellen wat voor weer het is. Ziet er goed uit! Ik ga de komende tijd eens kijken of het de met advertenties overgoten concurrentie voor mij overbodig maakt.

Ik ben Supergirl: Woman of Tomorrow aan het herlezen. Veel meer een roadtrip (door de ruimte) dan een superheldenverhaal met een prachtige tekenstijl en bijzondere teksten. Een goede basis voor de nieuwe Supergirl-film die komende week verschijnt; een goede zet om zo'n karaktergedreven verhaal te gebruiken voor een hernieuwde introductie van het personage.

En ik was dat eigenlijk alweer vergeten, dat dat gebeurde, want FOK! is oud en antiek en alles is alweer zo lang geleden, maar in 2004, toen de site vijf jaar bestond, was ik te gast bij het Radio 1-programma BNN United. Ik werd daaraan herinnerd door de opening van de Schatkamer van het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid. Dit opende onlangs en eigenlijk had ik dat gemist, maar ik werd erop gewezen door Sander/Maanvis, een oudgediende van FOK! die ook, in een ver verleden toen deze blog nog comments ondersteunde, ook hier wel eens van zich liet horen. Hij wees me op precies de aflevering waarin ik te gast was, die in de Schatkamer te vinden is (ca. 26:00 - 35:00), netjes getagd met de namen van de (bekende) gasten én de tag Fok.nl, die doorverwijst naar een overzicht van andere fragmenten waarin wij onderwerp waren. En kijk, daar staat ook een aflevering (ca. 27:00 - 37:00) waar (FOK! oprichter en eigenaar) Danny zelf te gast was. Superleuk dat dat terug te vinden is; ik wist niet eens zeker of zoiets door de NPO zelf wel gearchiveerd werd.

En het is toch wel leuk om dat terug te horen. Ik heb in het verleden, ook rond die tijd, veel zelf radioprogramma's gemaakt (ik was technicus en presentator bij een paar lokale omroepen), maar dat voelt zozeer alsof het in een vorig leven plaatsvond dat ik het wel eens vergeet. En dat geldt ook voor dit. Een klein Breulsje die op vrijdagavond naar het Mediapark ging om in de studio te praten over FOK!, het voelde allemaal heel serieus (en laten we wel zijn, dat was het ook een beetje).

Ik moest, bij het terugluisteren, wel lachen om een opmerking die ik in de uitzending maakte over de vrijwillige basis waarop ik (toen) voor FOK! actief was; ik stel daar dat ik "er gewoon een baan naast heb". Dat was, en is, hartstikke waar, maar 1 oktober 2004 is stomtoevallig ook de dag waarop ik aan diezelfde baan begon.

Ik heb dat gedaan omdat ik door de Mei Social Vrij-campagne werd geïnspireerd om eens anders te kijken naar hoe ik mijn 'vrije' tijd besteed. Al enige tijd ben ik me ervan bewust dat wij, mensen-met-smartphones, een ongezonde relatie met die apparaten hebben. De neiging om mijn telefoon te pakken op een 'saai' moment om de verveling te verdrijven is groot. Ik ben een tijd geleden al, en heb mezelf daartoe enigszins geforceerd, gestopt met mijn telefoon pakken als ik ergens met iemand een drankje doe en de ander gaat even naar de wc; de gewoonte om maar even allerlei apps (socials, e-mail, de krant) na te lopen om de tijd te doden was erg hardnekkig geworden. Die neiging komt ook vaak op als ik tv zit te kijken: zakt een scène een beetje in? Telefoon erbij! Verdrijf die verveling! We moeten geprikkeld worden! Grote onzin, natuurlijk.

Het idee om niet alleen te proberen om op minder momenten naar mijn telefoon te grijpen, maar ook op andere momenten niet doelloos een beetje op apps als Instagram en Threads te gaan zitten scrollen komt ook een beetje voort uit het besef dat, hoewel het soms erg leuk is om van die apps gebruik te maken, dat eigenlijk een beetje zonde van de tijd is. En uit het besef dat 'leuk' eigenlijk niet helemaal waar is: die apps zijn ontworpen om je er zo lang mogelijk op actief te houden. De algoritmes zorgen ervoor dat je berichten blijft zien die in meer of mindere mate je interesse wekken, een emotie bij je oproepen en waardoor je dus je telefoon niet weglegt, maar blijft scrollen. Steeds een prikkel, steeds stimulatie. Prikkel, scroll, prikkel, scroll. En zo duurt 'even vijf minuten' al snel een half uur. En die tijd kun je ook gebruiken om een hoofdstuk in een goed boek te lezen, of een interessant stuk in de krant. Of om naar buiten te gaan en te genieten van de wereld om je heen. Of gewoon op tijd te gaan slapen.

Dus: als experiment heb ik die twee verslavende sociale apps geblokkeerd (ik heb Facebook en X jaren geleden al verwijderd). Ik kijk nog wel op Bluesky; daar ben je sneller uitgekeken omdat de interessante posts daar, gewoon, daadwerkelijk op een gegeven moment weer even op zijn. En je kunt veel meer zelf controleren wat je bekijkt, dus je wordt sowieso niet een algoritme ingezogen. Ik houd de apps geblokkeerd tot in ieder geval eind mei. Wat ik daarna doe, weet ik nog niet.

Terug naar weblogs!

In de tussentijd ben ik weer eens ouderwets naar weblogs aan het kijken; dat is ook deels waarom ik op deze weblog weer eens iets schrijf. Vroeger las ik veel blogs van bekenden én onbekenden via een RSS-aggregator of gewoon in de browser. Het was een tijd waarin je je eigen bubbel nog cultiveerde zonder algoritmes, en steeds een stukje uitbreidde als iemand verwees naar een bron die je nog niet kende, maar wel interessant bleek te vinden. En dat lijkt me dus wel weer interessant om terug te brengen.

Want een weblog is vaak veel bewuster en met meer aandacht geschreven (hoewel, sommige van mijn oude blogs waren soms precies wat in latere jaren gewoon tweets werden 😉) dan een berichtje op sociale media en het kan zonder limitaties van een sociaal platform precies zo worden vormgegeven (met links, afbeeldingen, citaten) als de schrijver wil. Eigenlijk zijn we allemaal de beperkingen van de platforms gaan accepteren, waardoor bijvoorbeeld berichten op Instagram of zelfs het oude 140-tekens-lange Twitter noodgedwongen dan maar afbeeldingen met lappen tekst erin zijn.

Ik heb al een tijdje NetNewsWire op mijn apparaten met een aantal feeds erin. Het is een beetje een rommeltje; het is nog niet lekker ingedeeld in mapjes (die ik misschien wil gaan gebruiken als categorieën) en er staan websites tussen die het niet meer doen, maar het is een leuk klusje om die lijst met RSS-abonnementen weer eens te gaan cureren en zo tot een nieuwe set met leesmateriaal te komen. In deze semi-socialvrije weken vind ik het al veel leuker om te zien wat anderen geschreven hebben, om door te klikken naar waar zij naar verwijzen en zo weer een heel nieuw rabbit hole te ontdekken: eentje gebaseerd op ideeën en aandacht, in plaats van op dopamineshots. En zonder overladen te worden met massa's advertenties. Da's een leuke bonus.

Natuurlijk weet ik nog niet hoe dit recente enthousiasme op de lange termijn uitpakt. Misschien is het nieuwe er over een maand of wat weer vanaf en verval ik weer in oude gewoonten, zeker als ik mezelf toesta weer af en toe op de algoritmische socials te kijken, maar ik ga in ieder geval proberen het een beetje anders te doen.

En als je nog aanbevelingen heb voor mijn nieuwe, groeiende, verzameling RSS-feeds, dan ontvang ik die graag!

Jarenlang was dat het wel een beetje. Natuurlijk kwamen er meer intelligente formatters en kreeg je hints in de code over wat er mogelijk fout was, een beetje zoals de rode kringeltjes die in een tekstverwerker onder onbekende of verkeerd gespelde woorden staan, maar met tab een functienaam aanvullen was het wel zo'n beetje, qua intelligentie.

Totdat Copilot op de markt kwam. Daar zat AI in. Die kon niet alleen je functienaam aanvullen, maar hele regels code, en toen hele functies, en toen hele implementaties. Alles door alleen maar op tab te drukken!

Mijn ervaring met een dergelijke tool (ik heb nooit Copilot gebruikt, maar wel concurrenten) kwam pas laat op gang; toen presentators op conferenties tijdens live demo's af en toe hun AI-suggesties moesten wegklikken omdat dat niet was wat ze aan ons wilden laten zien (het was op dat punt al geen nieuwigheid meer), deed ik het meeste gewoon nog met de hand. Maar toen ik éénmaal zoiets had, wow, wat cool. Je hebt iets in gedachten, begint te typen en hop, je editor-met-ai doet een suggestie die eigenlijk precies is wat je wilde. Dat voelde als magie.

Copilot, toen het voor het eerst beschikbaar kwam als tool van GitHub (tegenwoordig stopt Microsoft het overal in, maar toen was het nog puur een GitHub-tool) was gebaseerd op GPT, van een versie voordat ChatGPT uitkwam. Het was misschien wel de eerste zichtbare glimp van de huidige AI-hype.

Tegenwoordig doet een AI-programmeertool meer dan een beetje naar je code kijken en met behulpzame suggesties komen. ChatGPT, en daarmee het voor iedereen beschikbare concept van een AI-chatbot waar je mee kunt converseren, is nu grofweg 3,5 jaar oud en chatbots kunnen al een tijdje zelfstandig programmeren. En hoe zelfstandig ze dat kunnen is continu aan het veranderen. Een gebruiker hoeft eigenlijk niets meer zelf te kunnen: leg gewoon aan je AI-editor (want alleen een eenvoudige chatbot is net niet voldoende) uit wat je wilt, en hele applicaties worden uit het niets in elkaar gezet. Je kunt het ter plekke uitproberen, suggesties aangeven, de nieuwe functionaliteiten beoordelen, weer suggesties geven en zo steeds verder itereren, zonder je druk te maken over de onderliggende code.

Het wordt 'vibe coding' genoemd, en hoewel dat allemaal erg leuk is, is het soms ook hoe er wordt gerefereerd naar hoe ouderwetse developers nu steeds meer met AI beginnen te doen. Ook ik; mijn AI-aanvullingstool is allang in onbruik geraakt, want met tools als Cursor en Claude Code laat ik de 'agent' gewoon doen wat ik wil dat die doet. Ik vraag, de agent draait. Maar ik vind niet dat ik aan het vibe coden ben.

Bij vibe coding heb ik het idee dat het draait om ofwel een developer die maar wat aanrommelt (gewoon, voor de lol), of iemand die geen programmeerkennis heeft, die dankzij deze technologie toch in staat is iets werkends te krijgen. Vibe coding is eigenlijk niet-coding, want je kijkt niet naar de code. Het zou, door al je opeenvolgende prompts, een compleet zooitje kunnen worden voor een developer die vervolgens met het eindproduct moet werken, maar het idee is dat dat niet erg is, want die developer is toch ook weer een AI-agent, dus wat maakt het uit. Vibe coding gebruik je in zinnen als "dat is even snel in elkaar gevibecode". Zo'n zin is per definitie denigrerend en vaak ook zo bedoeld.

AI voor programmeren is heel waardevol. Hoe waardevol precies, zijn mijn collega's en ik momenteel op dagelijkse basis aan het ontdekken. Het lijkt in ieder geval flinke winst op te leveren bij het uitvoeren van programmeertaken op het punt van het schrijven van code. Dat kun je vergelijken met hoe reguliere tekst in een chatbot veel sneller tot je komt dan je kunt antwoorden; er is tijdswinst in het pure schrijfwerk, en mijn gebruik van AI in programmeren is vooralsnog dat: ik weet wat ik wil en laat de agent dat doen. Ik denk, agent schrijft. Of: ik chat met de agent over een onderwerp, laat achtergrondinformatie analyseren, vraag om mogelijke benaderingen, maak keuzes en laat de agent aan de slag gaan. Dat is alweer een stap verder, maar dan nog zit de grote winst in de snelheid waarmee je iets gedaan krijgt.

Waar het minder goed mee helpt is het beoordelen van code. Een AI agent kan, als die niet onder controle gehouden wordt, eindeloos code blijven schrijven. Maar voordat je die in gebruik neemt moet het allemaal worden beoordeeld. Natuurlijk: dat kun je een AI agent laten doen. En dat doen we ook; het agentic framework (dat is onze inrichting die de AI agents volgens een bepaalde werkwijze laat werken) dat we gebruiken bevat een reviewer-agent die beoordeelt wat een developer-agent heeft gebouwd. Dus dat is fijn. Maar hoe veel agents je ook loslaat op je programmeeropdracht, voorlopig moet je er als mens nog altijd naar kijken. En daar zit een bottleneck; zakelijk gezien iets dat een manager wellicht zo snel mogelijk ook helemaal door AI wil laten doen, maar professioneel gezien iets dat veel belangrijker wordt dan het programmeerwerk. Het is waar de mens beoordeelt wat de agent heeft gedaan. Waar wordt bekeken of er niet verkeerde keuzes zijn gemaakt, of het allemaal nog wel (door mensen, want dat is nog steeds het uitgangspunt) onderhoudbaar is, of het wel veilig is, et cetera.

Het is een interessante tijd, nu mijn programmeerwerk, waar syntax highlighting en tab completion vroeger superhandig waren en nu normaal zijn, langzaam verandert in agents laten doen wat je zelf veel trager zou doen. Als developer wil je dat onder controle houden, zorgen dat je iets goeds oplevert. Er is geen vibe; het is gewoon een evolutie van het werk. Het is geen vibe coding. Het wordt agentic programming genoemd, mooie serieuze term, misschien een beetje pretentieus, maar het verschil is duidelijk: gebruik de AI agent als speler in het spel, waarbij je de zetten begrijpt, en er is van vibe coding geen sprake.